Phần 9 nhắc tới chuyện đại tướng Lý Tín đem quân truy đuổi và rước được thủ cấp cho của hoàng thái tử Đan - người chủ mưu trong vụ “Kinh Kha hành yêu thích Tần Vương”. Mẩu truyện ấy đã diễn ra như vậy nào? bọn họ hãy thuộc ngược dòng lịch sử vẻ vang trở lại khoảng thời gian trước khi Tần thống nhất Trung Nguyên.

Xem lại phần 9: Tần Vương diệt Sở Xem lại bài trình làng (có link những phần): Thiên cổ tốt nhất đế Tần Thủy Hoàng

Thái tử Đan

Thái tử Đan là tín đồ nước Yên, thương hiệu thật là Cơ Đan, phụ vương ông là lặng Vương tin vui - vị quân chủ ở đầu cuối của nước Yên. 

Khi ấy nước Tần lấy quân cho vùng tô Đông chinh phạt các nước chư hầu, nạm quân áp hòn đảo ngày càng tiến ngay sát về phía Yên. Tần hùng mạnh, Yên nhỏ tuổi yếu, cứ đà này trước sau Yên cũng biến thành bị tiêu diệt. Thái tử Đan nhận ra rằng mong kháng Tần thì nên sáu nước thuộc “hợp - tung”, tuy vậy để thực hiện điều này lại mất rất nhiều thời gian và công sức. Hơn nữa, do mỗi nước vẫn còn tư tâm nên kế hoạch vẫn mãi ko thành. Vày đó, ông new nghĩ đến biện pháp chiêu chiêu mộ thích khách, tra cứu người sát hại Tần Vương. 

Thông qua lời ra mắt của Điền Quang, thái tử Đan bèn tìm đến Kinh Kha, một bậc kỹ năng rất có khí phách thời điểm bấy giờ.

Thái tử Đan đối đãi với gớm Kha cực kì trọng hậu, kính cẩn tôn khiếp Kha làm cho Thượng khanh, cung ứng cho ông vị trí ở xuất sắc nhất, đánh hào hải vị ngon nhất. Hoàng thái tử Đan ngày ngày đến thăm ghê Kha, lại liên tục dâng tặng kèm kỳ trân bảo vật, ngựa xe, mỹ nữ… tìm đầy đủ cách vừa lòng tâm ý của ghê Kha. 

Có mẩu chuyện kể rằng, một lần đi bộ bên bờ hồ, khiếp Kha nhân tiện tay nhặt một viên đá ném xuống nước. Hoàng thái tử Đan thấy vậy, ngay lập tức gọi tín đồ bưng khay xoàn tới để tráng sĩ ném hồ. Lần khác, thái tử Đan mở tiệc chiêu đãi, những cung thiếu phụ gảy đàn ca múa rộn ràng. Tởm Kha cao hứng, khen bàn tay của một cung nữ. Một cơ hội sau có người dâng lên ghê Kha chiếc khay tủ khăn gấm, thì ra phía bên trong đựng nhì bàn tay của tín đồ cung phụ nữ kia. Giai thoại này từng được nhà thơ Nguyễn Bính nói tới qua nhì câu thơ trong bài “Hành phương Nam”:

“Kinh Kha thân chợ sầu nghiêng chén bát Ai kẻ dưng vàng, kẻ biếu tay?”

Tráng sĩ một đi không trở về

Sau khi Tần quốc phá được Triệu cùng bắt được Triệu Vương, đại quân Tần lại phát triển phía bắc đến biên cảnh phía nam giới của Yên, trực tiếp uy hiếp đáp nước Yên. Trước tình trạng ấy, thái tử Đan vô cùng lo ngại bèn đến gặp mặt Kinh Kha với nói: “Quân Tần sau trước cũng qua sông Dịch, ta mong mỏi giữ túc hạ sinh hoạt lại thọ e cũng ko được nữa”.

Kinh Kha đáp: “Nay thần ra đi nhưng mà lại không có tín đồ gì để vua Tần tin, như thế không tồn tại cách nào đến gần vua Tần được. Phàn tướng quân bị vua Tần treo giá ngàn cân nặng vàng, ban ấp vạn gia, vậy thần xin được mang đầu Phàn tướng quân cùng bản đồ vùng Đốc phòng dâng lên mang lại vua Tần. Vua Tần tất ăn nhập và mang lại thần cho gần, khi ấy thần new báo ơn hoàng thái tử được”.

Sau khi dành được thủ cung cấp của Phàn Ô Kỳ và bản đồ Đốc chống - vốn là địa điểm trù phú đông đúc nhất của nước Yên, hoàng thái tử Đan lại sai người tìm kiếm mọi thiên hạ, tải được thanh đoản kiếm nhan sắc bén của một tín đồ nước Triệu chúng ta Từ, thương hiệu là Phu Nhân. Cây chủy thủ đã ngâm tẩm dung dịch độc, chỉ việc chạm vào domain authority thịt cùng chảy ra một chút ít máu là người ấy sẽ mau lẹ mất mạng. Xong xuôi, hoàng thái tử lại cử một anh hào có tiếng của nước im tên là Tần Vũ Dương đi theo trợ hỗ trợ cho Kinh Kha.

Ngày lên đường, hoàng thái tử cùng các tân khách hàng mặc quần trắng, áo trắng, mũ trắng, đến bên bờ sông Dịch Thủy đưa tiễn tráng sĩ. Trong số ấy có một người bạn thân thiết của gớm Kha nghỉ ngơi nước im tên là Cao Tiệm Ly - chính là người đã cùng ông “giữa chợ sầu nghiêng chén” trong câu thơ của Nguyễn Bính. Hôm ấy Cao Tiệm Ly gảy bầy trúc, kinh Kha xướng họa, tiếng lũ se sắt hững hờ khiến phần đông tân khách tiễn đưa ai nấy phần lớn sụt sùi rơi lệ.

Bài ca rằng : 

“Phong tiêu tiêu hề, Dịch Thủy hàn Tráng sĩ tốt nhất khứ hề, bất phục hoàn”

(Gió hiu hắt chừ, Dịch Thuỷ giá Tráng sĩ ra đi chừ, ko trở về)

Sau đó, ghê Kha lên xe đi thẳng một mạch, ko ngoái đầu nhìn lại.

*
Cao Tiệm Ly gảy bọn trúc, kinh Kha xướng họa, tiếng đàn se sắt thờ ơ khiến hầu như tân khách tống biệt ai nấy các sụt sùi rơi lệ. (Tranh: Winnie Wang - Secretchina)

“Đồ thuộc chủy hiện”

Sau khi tới nơi, khiếp Kha mang ​​lễ trang bị hậu hĩnh trị giá bán ngàn quà biếu mang lại sủng thần của vua Tần là Trung sản phẩm tử Mông Gia. Mông Gia đến gặp mặt Tần Vương và nói: “Vua yên kính sợ hãi uy đức của đại vương, tình nguyện theo đại vương làm thần dân của nước Tần, cống hấp thụ thuế giống như một quận huyện, chỉ cầu hoàn toàn có thể giữ vững tông miếu tổ tiên. Vì chưng để biểu lộ thành ý, yên Vương phái một trọng thần là ghê Kha có đầu của Phàn Ô Kỳ cùng rất địa vật dụng vùng Đốc Kháng mang đến bái loài kiến đại vương. Sứ giả hiện đang ở che của thần đợi thánh thượng triệu kiến”.

Tần vương vãi nghe lời Mông Gia nói thì hết sức cao hứng, bèn khoác lễ phục lên triều, sửa biên soạn đại lễ Cửu Tân vô cùng long trọng để đón tiếp sứ trả nước yên tại cung Hàm Dương.

Kinh Kha bưng dòng hộp đựng đầu Phàn Ô Kỳ, còn Tần Vũ Dương ôm địa đồ, theo liền kề Kinh Kha bước vào trong đại điện. Hai fan đến trước bậc thềm bên dưới điện, vừa nhận thấy Tần Vương, Tần Vũ Dương nhị tay run rẩy, sắc mặt xanh xao, không cất được vẻ sợ hãi. Những đại thần nhìn thấy cảnh này đều thấy kỳ quái. Khiếp Kha xoay đầu lại mỉm cười với Tần Vũ Dương, rồi bước tới tạ tội với Tần Vương và nói: “Kẻ man di chỗ phương Bắc trước đó chưa từng thấy thiên tử yêu cầu mới khiếp vía như vậy, kính mong hoàng thượng rộng lượng tha thứ cùng để anh ta xong sứ mệnh của mình”.

Tần vương vãi nói với ghê Kha: “Hãy vùng lên và cố gắng địa đồ của Tần Vũ Dương lên đây cho ta”.

Kinh Kha nỗ lực địa đồ kéo lên Tần Vương. Tấm địa đồ y hệt như một cuộn tranh lỏng lẻo hé mở, đến khi toàn thể mở ra bỗng mở ra một cây chủy thủ. Đây cũng là xuất phát của câu thành ngữ: “Đồ cùng chủy hiện” (Địa thứ mở không còn chủy thủ chỉ ra – ý nói rằng: vấn đề đi mang đến bước sau cuối thì chân tướng mạo hoặc ý đồ mới được bộc lộ). 

*
Bị khiếp Kha xua đuổi theo gấp, Tần vương vãi chạy vòng xung quanh cây cột. (Tranh: Winnie Wang - Secretchina)

Chữ nghĩa dài loại nhưng kỳ thực thụ việc xảy ra rất nhanh. Kinh Kha vừa thấy được thanh đoản kiếm, mau chóng tay trái túm rước tay áo Tần Vương, tay đề xuất cầm chủy thủ lao về phía trước. “Sử cam kết - thích hợp khách liệt truyện” chép: 

Kinh Kha bèn sử dụng tay trái ráng chặt rước ống tay áo của Tần Vương, rồi cần sử dụng tay buộc phải rút nhỏ chủy thủ nhưng đâm ông ta, dẫu vậy đâm ko trúng người. Tần vương vãi hoảng sợ, cầm cố lấy sức, vùng dậy bỏ chạy. Nhưng lại tay áo bị đứt một đoạn. Tần Vương hy vọng rút tìm ra, tuy nhiên kiếm lại quá dài, đành yêu cầu rút vỏ kiếm ra trước vậy. Thời gian bấy giờ, trong tâm Tần Vương siêu hoảng hốt, sợ hãi hãi. Tìm lại quá chặt, duy nhất thời rút ra không được, bị tởm Kha xua theo gấp. Tần vương chạy vòng quanh cây cột. Quần thần số đông sợ hãi, trầm trồ mất bình tĩnh. Theo lao lý của nước Tần thời ấy, quần thần, thị giá cả nhà đất vua sinh sống điện, không được phép mang bất cứ một lắp thêm binh khí nào.

Các viên quan lại Lang trung tuy bao gồm mang binh khí, nhưng phần đa sắp hàng ở dưới điện, nếu chưa tồn tại lệnh của vua thì ko được tự nhân thể lên điện.Trong lúc nguy cấp cho như thế, vệ sĩ ko được lệnh, đề xuất Kinh Kha mới hoàn toàn có thể rượt đuổi theo vua Tần. Sĩ tốt đều hoảng hốt, không kịp gồm gì để đối phó, chỉ mang tay không nhưng đấm khiếp Kha. Thời điểm đó viên thị y là Hạ Vô Thư bèn dùng loại túi đựng dung dịch ném gớm Kha. Vua Tần vẫn tiếp tục chạy quanh cột điện. Sĩ giỏi cũng còn hoảng hốt, lừng khừng xử trí phương pháp nào.

Tả hữu có fan hô:

- Đại vương treo kiếm ở đằng sau!

Vua Tần mới tuốt được tìm ra, chém trúng vào đùi phía trái của tởm Kha. Bị trúng thương, tởm Kha bèn cầm bé chủy thủ ném Tần Vương. Tuy thế không trúng. Trúng vào dòng cột đồng. Tần Vương trở về đâm kinh Kha thêm tám yếu nữa. Kha biết vấn đề mình đi hành ưa thích không thành, bèn nhờ vào cột đồng nhưng cười, rồi ngồi xoạc chân ra chửi Tần Vương:

- việc sở dĩ không thành, là ta bao gồm ý ước ao bắt sinh sống hắn, ép hắn ký giấy để trả lại đất đã chiếm cho Yên, báo thường ơn Thái Tử.

Sau đó, khiếp Kha bị bọn tả hữu xông mang lại giết chết.

Tần Vương trong tâm địa bồi hồi một lúc lâu, rồi bắt đầu luận công ban thưởng hoặc trị tội các bầy tôi, tùy thuộc vào thứ bậc.

(Trích “Sử ký - thích khách liệt truyện”, bản dịch của Phạm Xuân Hy)

Lấy lễ quốc sĩ hậu táng gớm Kha

Trên đây là toàn cục quá trình kinh Kha hành ưng ý Tần Vương. Sau thời điểm sự câu hỏi xảy ra, Tần vương vãi xét công luận thưởng, xét tội xử phạt. Hạ Vô Thư công lao lớn nhất, ban thưởng 200 lượng vàng kim cùng với ruộng tốt, lụa là, thăng quan, tiến chức, ban tước vị phụ thân truyền nhỏ nối. Đối với kinh Kha, những thần tử ý kiến đề nghị phơi thây nơi hoang dã, dẫu vậy Tần vương vãi nói: 

“Người này còn có trí bao gồm mưu, mượn việc dâng bản đồ nhưng mà dám cần sử dụng lực của bạn dạng thân hành ham mê trẫm, nói theo cách khác là vô cùng dũng mãnh, do tri kỷ nhưng dám buông vứt sinh mệnh, cũng là gồm hào khí! Chỉ đáng tiếc anh ta băn khoăn đại nghĩa, chỉ bởi tiểu nghĩa, tuy thế cũng tính là 1 bậc nghĩa sĩ!”. 

Sau kia Tần vương lệnh cho thủ hạ đem lễ quốc sĩ để hậu táng tởm Kha.

Sau vụ việc này, Tần Vương mau lẹ hành động, lệnh mang đến Vương Tiễn đem quân đi tiến công nước Yên, đến tháng 10 thì đánh hạ tp. Hà nội Kế Thành. Lặng Vương là Hỷ với Thái tử Đan dẫn toàn bộ số quân sót lại lùi về giữ rước Liêu Đông. Tướng tá quân Lý Tín hối hả truy đuổi, tiến đánh tàn quân. Im Vương Hỷ bởi vì để cầu Tần hoãn binh nên đã làm thịt Thái tử Đan cùng dâng đầu lên Tần vương vãi để cầu hòa. Tuy nhiên Tần vương vãi còn muốn nhiều hơn nữa thế. 5 năm sau, nước Tần ở đầu cuối cũng tiêu diệt được Yên, bắt yên ổn Vương làm tù binh.

Sau lúc Tần diệt Yên, phần đông tân khách hàng của hoàng thái tử Đan và cộng đồng đồng mưu của gớm Kha các bị truy hỏi lùng, trong số đó có Cao Tiệm Ly. 

Cao Tiệm Ly quan trọng đặc biệt giỏi đánh bọn trúc. Sinh thời, kinh Kha hết sức thích rượu, hàng ngày đều thuộc Cao Tiệm Ly vào vào chợ nước yên uống rượu, sau khoản thời gian say lại khóc khủng như thể không một ai ở xung quanh. Cao Tiệm Ly gảy đàn, tởm Kha hát họa theo, cả nhì như hai bạn trẻ tri kỷ thuộc vui cùng đùa, cùng khóc cùng với nhau, coi kề bên như chẳng có ai. 

Kế hoạch hành thích thất bại, Cao Tiệm Ly bởi vì để né bị truy tìm mà cần mai danh ẩn tính, từng làm cho thuê nhiều nhiều loại việc không giống nhau ở Tống Tử (nay là thị xã Triệu, Hà Bắc). Thời hạn lâu sau, nhờ vào có năng lực gảy đàn xuất sắc nhưng mà Cao Tiệm Ly trở cần nổi tiếng, thanh danh vang xa, cuối cùng đến tai Tần Vương. Vua Tần vốn yêu quý âm nhạc, ông bởi vì mộ danh nhưng mà hạ lệnh triệu con kiến Cao Tiệm Ly. Có tín đồ nhận ra, bèn nói với nhà vua rằng đây chính là bạn chổ chính giữa giao của gớm Kha, kẻ đồng mưu hành mê thích Tần Vương. Dịp ấy các quan đại thần trong triều đầy đủ chủ trương xử tử bọn họ Cao. Nhưng Tần vương trân quý tài nghệ của ông nên không nhẫn tâm, miễn mang lại ông ngoài tội chết. Đổi lại, Cao Tiệm Ly đề xuất bị hun mù nhị mắt rồi new được cất giữ trong cung làm cho nhạc công. 

Một ngày, Cao Tiệm Ly đổ chì vào bầy trúc, tận dụng lúc Tần vương say sưa nghe nhạc mà đánh bầy về phía vua tuy nhiên không trúng. Tần vương vãi lấy làm tiếc buộc lòng đề xuất giết bị tiêu diệt Cao Tiệm Ly. Cũng vì vấn đề đó mà Tần vương vãi càng thêm cẩn trọng, từ bỏ đó cho cuối đời không bao giờ còn tiếp xúc với những người của sáu nước chư hầu nữa.

*
Hậu ráng khi chú ý lại lịch sử dân tộc cũng không ngoài cảm thán về ghê Kha – một bậc hào kiệt sẵn sàng chuẩn bị vì tri kỷ mà hy sinh thân mình. (Tranh: Winnie Wang)

Trong “Thích khách hàng liệt truyện”, bốn Mã Thiên có lời bình: “Từ Tào Mạt mang đến Kinh Kha là năm người, việc làm của họ đều do nghĩa, hoặc thành hoặc bất thành, nhưng mà chí vị trí hướng của họ cụ thể là phân minh như thế, cấp thiết xem hay được, danh thùy thiên cổ, đâu riêng gì chuyện nói càn được!”.

Câu nói ấy tất cả ý đánh giá cao Kinh Kha là một bậc đao khách trượng nghĩa, khí phách bất phàm. Hậu núm khi quan sát lại lịch sử vẻ vang cũng không khỏi cảm thán về gớm Kha – một bậc hào kiệt sẵn sàng vì tri kỷ mà quyết tử thân mình. Chỉ nhớ tiếc rằng “mưu sự tại nhân, thành sự trên Thiên”, tởm Kha khí thái kiêu hùng nhưng sinh không gặp gỡ thời, không thuận theo Thiên lý, nghịch thiên chi hành, sau cuối hy sinh tính mệnh một phương pháp vô ích. Còn Tần Vương dù bị hành thích mà lại không kể oán cá nhân, lại rước lễ quốc sĩ để hậu táng mê say khách, vẫn tỏ rõ tấm lòng đại lượng của một bậc Thiên tử.