ĐỌC SỬ THEO CÁCH CỦA TEEN – đề tài nghiên cứu và phân tích khoa học tập của học viên Đỗ dạn dĩ Trình – Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Thái Bình


GIỚI THIỆUA.Thông tin Admin webB.Thông tin rứa vấn webNỘI DUNG BÀI HỌCChương 1Chương 2Chương 3Chương 4Chương 5GIẢI TRÍF.Phim tài liệu kế hoạch sửCác phim danh nhânCác phim truyện ngắnHuyền Sử Thiên ĐôĐinh Tiên Hoàng ĐếG.Đố vui kế hoạch sửTƯ LIỆUA.Các phiên bản đồ lịch sửB.Các cống phẩm hayC.Chuyện danh nhânD.Danh nhân kế hoạch sửA.Các vị vua(vương, chúa)Chúa NguyễnChúa TrịnhNhà Hậu LêNhà HồNhà LýNhà MạcNhà NgôNhà NguyễnNhà Tây SơnNhà chi phí LêNhà tiền LýNhà TrầnNhà ĐinhB.Các vị tướng tá tài baC.Các tác gia nổi tiếngTHƯ VIÊN ĐIỆN TỬD.Sơ đồ bốn duyE.Chuyên đềF.Nhà sách miniDIỄN ĐÀN THÔNG TIN
Ngô Quyền

Ngô Quyền (chữ Hán: 吳權, 898 – 944), còn được biết đến với tên gọi Tiền Ngô Vương (前吳王), là vị vua thứ nhất của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Năm 938, ông là người lãnh đạo nhân dân vượt qua quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng nổi tiếng, chính thức chấm dứt hơn một thiên niên kỉ Bắc thuộc, mở ra một thời kì tự do lâu lâu năm của Việt Nam. Sau thành công này, ông đăng quang vua, trị do từ năm 939 đến năm 944.

Sinh năm 898 trong một mẫu họ hào trưởng có thế lực ở châu Đường Lâm, Ngô Quyền được sử sách biểu lộ là bậc anh hùng tuấn kiệt, “có trí dũng“. Ngô Quyền khủng lên khi tổ chức chính quyền đô hộ ở trong nhà Đường tại Tĩnh hải quân đang suy yếu với tan rã, khó lòng khống chế những thế lực hào trưởng người việt ở địa phương, do đó dẫn đến sự xác lập quyền lực tối cao của họ Khúc ở đậy thành Đại La vào năm 905 và họ Dương vào năm 931. Sau thời điểm trở thành nhỏ rể cho Dương Đình Nghệ, ông được tin cậy giao quản lý Ái Châu, đất bạn dạng bộ của mình Dương. Năm 937, hào trưởng đất Phong Châu là Kiều Công Tiễn sát hại Dương Đình Nghệ, biến đổi vị Tĩnh thủy quân Tiết độ sứ sau cùng trong thời kì Tự chủ. Nhưng lại vị tân máu độ sứ lại không tồn tại chỗ dựa chính trị vững chắc, hành động tranh giành quyền lực tối cao của ông bị phản nghịch đối vì nhiều quyền lực địa phương và thậm chí nội bộ họ Kiều cũng chia rẽ trầm trọng. Bị cô lập, Kiều Công Tiễn vội vã mong cứu nhà Nam Hán. Ngô Quyền lập cập tập vừa lòng lực lượng, kéo quân ra Bắc, giết chết Kiều Công Tiễn rồi sẵn sàng quyết chiến với quân Nam Hán. Chiến thắng của Ngô Quyền bên trên sôngBạch Đằng vào năm 938 đã để dấu chấm hết cho mọi thủ đoạn xâm lược Tĩnh Hải quân của nhà Nam Hán, đôi khi cũng xong thời kìBắc thuộc của Việt Nam. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng góp đô ở Cổ Loa, lập ra nhà Ngô. Ngô Vương tắt thở ở tuổi 47, trị vị được 6 năm. Sau cái chết của ông, đơn vị Ngô suy yếu nhanh chóng, không kiềm chế được những thế lực cat cứ địa phương cùng sụp đổ vào năm 965.

Ngô Quyền được coi là hero dân tộc Việt Nam, là vị “vua đứng đầu những vua“, là vị Tổ trung hưng của Việt Nam. Mặc dù vậy, cuộc đời và sự nghiệp Ngô Quyền còn chứa nhiều vấn đề chưa ví dụ về quê cửa hàng và gia đình.

Thân thế

Cha Ngô Quyền là Ngô Mân, châu mục nghỉ ngơi châu Đường Lâm, chúng ta Ngô của ông được coi là dòng họ hào trưởng có thế lực, đời đời kiếp kiếp là quí tộc. Người mẹ của ông, sử sách không ghi chép. Ngô Quyền sinh vào thời điểm năm Mậu Ngọ (898) niên hiệu Càn Ninh sản phẩm năm hoặc quang đãng Hóa năm đầu đời Đường Chiêu Tông.


*


Truyền thuyết nói rằng, khi mới sinh, Ngô Quyền có cha cái nốt ruồi sinh hoạt lưng, tất cả thầy tướng mạo số trông thấy cho là lạ, đoán rằng sau này ông rất có thể làm chúa một phương, vì vậy mới khắc tên là Quyền. Ngô Quyền dáng tín đồ khôi ngô, “mắt sáng như chớp, đi nhàn nhã như cọp” “sức có thể cầm vạc giơ lên”.

Thuở thiếu hụt thời của Ngô Quyền cũng là thời kì bão táp của chế độ thống trị nhà Đường ở An Nam. Đô hộ bao phủ An Nam ngày càng tỏ ra bất lực trong bài toán khống chế các thế lực cat cứ địa phương cũng giống như các quyền lực bên ngoài. Tín đồ Nam Chiếu đã tấn công dữ dội Giao Châu từ năm 858 đến năm 866. Sau loạn An Sử (755 – 763) và nhất là khởi nghĩa Hoàng Sào (874 – 884), nhà Đường yêu cầu đối phó với nạn phiên trấn cát cứ, sự kiểm soát của chính quyền trung ương đối với An Nam ngày càng yếu đi. Quyền lực tối cao của phủ Đô hộ bị phân tán xuống các vùng nhỏ, do đó lộ diện các quyền năng hào trưởng có vai trò ngày càng đặc trưng trong máy bộ cai trị. Vì vậy, họ Khúc, hào trưởng Hồng châu, đã cấu hình thiết lập chính quyền tự công ty ở An nam giới một bí quyết khá tiện lợi và không nhiều xáo trộn vào năm 905. Thế lực họ Khúc yếu ớt ớt, tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh và thất bại trước việc xâm lấn của nhà Nam Hán. Nhưng sự thống trị của nhà Nam Hán chẳng vững vàng bền : năm 931, quyền lực họ Dương ngơi nghỉ Ái Châu vượt qua quan lại bên Nam Hán là Lý Tiến, è Bảo ở bên dưới chân thành Đại La, Dương Đình Nghệ trở thành Tiết độ sứ của cơ quan ban ngành người Việt từ chủ.

Thế lực họ Dương nuốm quyền ở Đại La hẳn đề xuất được sự ủng hộ của khá nhiều thế lực địa phương khác, trong các số đó có họ Ngô của Ngô Quyền. Cuộc hôn phối thân Ngô Quyền và đàn bà Dương Đình Nghệ là Dương thị hẳn nhiên mang chân thành và ý nghĩa liên minh thiết yếu trị giữa hai chiếc họ. Ngô Quyền biến nha tướng và cũng là con rể của Dương Đình Nghệ, được vị máu độ sứ tin tưởng, giao mang đến quyền cai quản Ái châu, khu đất căn phiên bản của họ Dương, vào năm 932.

Trận Bạch Đằng

*

Năm 937, vậy lực họ Kiều ở châu Phong tổ chức triển khai binh biến, giết thịt chết Dương Đình Nghệ, đưa Kiều Công Tiễn lên nuốm quyền, Công Tiễn trường đoản cú xưng ngày tiết độ sứ. Hành vi này đã chạm mặt phải sự bội nghịch ứng mạnh bạo của những thế lực hào trưởng những địa phương, thậm chí chính nội bộ họ Kiều cũng phân chia rẽ trầm trọng. Ngô Quyền, với danh nghĩa là cỗ tướng và con rể của vị ráng Tiết độ sứ, mặt khác cũng là người đánh đứng đoàn kết Ngô – Dương, tập vừa lòng lực lượng tiêu diệt Kiều Công Tiễn. Bị cô lập, Kiều Công Tiễn hoảng sợ, gấp vã sai người sang mong cứu nhà Nam Hán. Nam Hán Cao Tổ sai nam nhi là lưu Hoằng tháo đem nhị vạn quân, cần sử dụng chiến thuyền, xâm lấn Tĩnh Hải quân.

Năm 938, Ngô Quyền lấy quân ra Đại La, giết chết Kiều Công Tiễn và gấp rút tổ chức nội chiến chống quân Nam Hán ở sông Bạch Đằng. Lợi dụng cơ chế thủy văn khắt khe của sông Bạch Đằng, ông sai đóng cọc dưới lòng sông, đầu bịt fe nhọn thế nào cho khi nước triều lên thì bến bãi cọc bị bít lấp. Ngô Quyền dự định nhử quân phái mạnh Hán vào khu vực này khi thủy triều lên và ngóng nước triều rút xuống cho thuyền quân phái mạnh Hán mắc cạn bắt đầu giao chiến.

Kết quả, quân phái mạnh Hán lose chạy, giữ Hoằng Tháo chết giẫm cùng với vượt nửa quân sĩ, nhà Nam Hán phải từ bỏ giấc mộng xâm lấn Tĩnh Hải quân. Cùng với mưu lược tuyệt diệu của mình, Ngô Quyền đã làm cho nên thắng lợi Bạch Đằng lừng danh năm 938, chấm dứt hơn một thiên kỉ Bắc thuộc, lộ diện thời kỳ phong kiến hòa bình tự chủ mang lại Việt Nam.

Về trận Bạch Đằng, Ngô Thì Sĩ đánh giá :

Trận chiến thắng trên sông Bạch Đằng là các đại lý cho việc khôi phục quốc thống. Phần lớn chiến công đời Đinh, Lê, Lý, Trần trong tương lai còn nhờ vào uy danh lẫm liệt ấy nhằm lại. Trận Bạch Đằng vũ công cao cả, vang dội mang đến nghìn thu, há nên chỉ lẫy lừng ở 1 thời bấy giờ mà lại thôi đâu

*


Sáu năm trị vì

Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền xưng là vương, biến đổi vị vua gây dựng ra nhà Ngô. Kinh thành của triều đại bắt đầu không nằm ở Đại La mà đưa sangCổ Loa, kinh kì của nước Âu Lạc từ thời An Dương Vương một nghìn năm trước.

Lý giải cho vấn đề Ngô Quyền không chọn Đại La u ám và mờ mịt và có truyền thống nhiều vậy kỷ là trung tâm bao gồm trị trước đó, các sử gia nhận định rằng có 2 nguyên nhân: tư tưởng tự tôn dân tộc và ý thức đảm bảo an toàn độc lập tự do của nước nhà từ kinh nghiệm tay nghề cũ để lại:

Ý thức dân tộc bản địa trỗi dậy, tiếp nối quốc thống xưa của An Dương Vương, trở lại với kinh thành cũ thời Âu Lạc, bộc lộ ý chí đoạn giỏi với Đại La do phương Bắc khai lập.Đại La trong những năm là trung chổ chính giữa cai trị của những triều đình Trung Quốc đô hộ Việt Nam, là trung trọng điểm thương mại u ám và sầm uất nhiều đời chủ yếu của những thương nhân người Hoa nắm giữ. Đại La vì vậy là vị trí tụ tập đa số người phương Bắc, từ các quan lại cai trị nhiều đời, các nhân sĩ từ bỏ phương Bắc sang kị loạn và các thương nhân. Đây là thành phố mang các dấu vệt cả về tự nhiên và xóm hội của phương Bắc, và quyền năng của bọn họ ở Đại La không phải nhỏ. Do đó lực lượng này dễ thực hiện việc tiếp tay làm nội ứng khi quân phương Bắc trở lại, điển hình là việc Khúc quá Mỹ nhanh chóng thảm bại và bị Nam Hán bắt về Phiên Ngung. Rút kinh nghiệm từ thất bại của Khúc thừa Mỹ, Ngô Quyền không lựa chọn Đại La.

Nhưng cũng đều có người mang đến rằng, việc tìm và đào bới đến vị trí bên rìa của phủ trị cũ cho biết dấu vệt co cụm của đặc điểm địa phương, của sự tự ti sức mạnh trong giải pháp ứng xử của các tập đoàn quyền lực thời kì này.

Sử sách không ghi rõ thành tính ách thống trị của Ngô Quyền nhưng mà chỉ nhắc đến chung tầm thường “đặt trăm quan, chế định triều nghi, phẩm phục.

Năm 944, Ngô vương qua đời, tận hưởng thọ 47 tuổi. Ông không tồn tại miếu hiệu với thụy hiệu, sử sách xưa ni chỉ call ông là Tiền Ngô Vương. Trong sáchThiền uyển tập anh, phần truyện Quốc sư Khuông Việt có nói Ngô Thuận Đế, chắc rằng là chỉ Ngô Quyền, tuy vậy trong thực tế, ông trước đó chưa từng xưng đế.

Tồn nghi về quê hương

Quê mùi hương của Ngô Quyền từng là vấn đề gây bất đồng quan điểm và cho đến lúc này vẫn không thống tuyệt nhất hoàn toàn. Bộ bao gồm sử Việt Nam xưa nhất sót lại đến ngày nay, Đại Việt sử kí toàn thư, chỉ ghi rằng Ngô Quyền là fan ở châu Đường Lâm nhưng không ghi chú gì thêm về địa điểm này, để cho các sử gia đời sau rất lúng túng. Nó miêu tả sự cảnh giác của các sử thần đời Hậu Lê đối với những thông tin họ không thể kiểm chứng, đối chiếu. Các sử gia đời sau đã tăng cường tìm đọc để khẳng định xem châu Đường Lâm nằm tại vị trí đâu. Hiện nay tồn trên 3 luồng ý kiến, với 3 vị trí nằm ở các địa phương thời buổi này cách nhau hơi xa và với khoảng cách tương đối số đông nhau bên trên trục Bắc-Nam, là Hà Nội-Thanh Hóa-Hà Tĩnh. Trong số đó một vị trí đã được đồng ý nhưng hiện nay đang bị đặt nghi vấn, là xã Đường Lâm ở thị buôn bản Sơn Tây, Hà Nội. Các ý kiến như sau :

Đường Lâm (Hà Nội)

Nguyễn Văn Siêu trong sách Đại Việt địa dư toàn biên viết “Nay xét sử cũ chép: tía Cái Đại vương là Phùng Hưng. Tiền Ngô vương vãi Quyền những là fan Đường Lâm. Nay làng Cam Lâm, tổng Cam Giá, huyện Phúc thọ (xã Cam Lâm trước là làng mạc Cam Tuyền) bao gồm hai đền thờ ba Cái Đại Vương cùng Tiền Ngô Vương. Còn tồn tại một bia xung khắc rằng: bạn dạng xã khu đất ở rừng rậm, đời xưa hotline là Đường Lâm, đời đời gồm anh hào. Đời nhà Đường có Phùng Vương thương hiệu húy Hưng, đời Ngũ Đại có Ngô Vương thương hiệu húy Quyền. Nhì vương và một làng, tự xưa không có. Uy đức còn mãi, miếu mạo như cũ. Niên hiệu đề là quang đãng Thái năm thiết bị ba ngày xuân tháng hai, ngày 18 làm bia này“. Như vậy, Nguyễn Văn hết sức đã khẳng định châu Đường Lâm quê nhà của Ngô Quyền nằm ở vị trí xã Cam Lâm, tổng Cam Giá, thị trấn Phúc Thọ, che Quảng Oai, tỉnh đánh Tây tức ni là thôn cổ Đường Lâm thuộc Hà Nội. Đại Nam độc nhất vô nhị thống chí cũng ghi tương tự. Ý con kiến này liên tục được Trần Quốc Vượng khẳng định<10> mà theo như chính ông nhấn xét thì nó được “tiếp thu ngay“, biến đổi kiến thức lịch sử hào hùng chính thống chuyển vào huấn luyện và đào tạo trong bên trường và phổ biến trên các phương tiện tin tức đại chúng. Xóm cổ Đường Lâm cũng được mệnh danh là đất nhị vua.


*

Đường Lâm (Bắc Trung Bộ)Thuộc Hoan Châu (Nam Hoan Châu, tức Hà Tĩnh)

Người trước tiên nghi ngờ chủ kiến cho rằng quê hương Đường Lâm ở Sơn Tây là học tập giả Đào Duy Anh. Vào sách Đất nước việt nam qua những đời xuất phiên bản năm 1964, ông viết “Đại Việt sử cam kết toàn thư (Ngoại, q. 5) chép rằng Ngô Quyền là bạn Đường-lâm, nhỏ Ngô Mân là châu mục bản châu. Sách cương mục (Tb, q. 5) chú rằng: Đường-lâm là tên xã xưa, theo sử cũ chú là huyện Phúc-lộc, thị xã Phúc-lộc ni đổi có tác dụng huyện Phúc-thọ, thuộc tỉnh Sơn-tây. Xét Sơn-tây tỉnh chí thì thấy nói làng Cam-lâm thị xã Phúc-thọ xưa điện thoại tư vấn là Đường-lâm, Phùng Hưng với Ngô Quyền rất nhiều là tín đồ xã ấy, nay còn tồn tại đền thờ ngơi nghỉ đó. Công ty chúng tôi rất ngờ hồ hết lời chú giải ấy cùng nghĩ rằng rất hoàn toàn có thể người ta sẽ lầm Đường-lâm là tên gọi huyện đời Đường thuộc châu Phúc-lộc (Phúc-lộc châu gồm huyện Đường-lâm) thành tên làng Đường-lâm ở thị trấn Phúc-thọ. Huyện Đường-lâm châu Phúc-lộc là làm việc miền nam Hà-tĩnh. An-nam kỷ lược thì lại chép rằng Ngô Quyền là tín đồ Ái-châu, cũng chưa biết có đúng không“.

Sau đó, khi phê bình Đại Việt sử ký kết toàn thư, Văn Tân nhấn xét “Ý kiến các bạn Đào-duy-Anh rất đáng cho chúng ta để ý.<…> Ngô Quyền là người huyện Đường-lâm thuộc Hoan-châu chứ không hẳn là người huyện Phúc-thọ tỉnh Hà-tây.<…> Ngô Quyền là quý tộc nhỏ Ngô Mân quê nghỉ ngơi Hoan-châu (có địa điểm nói Ái-châu) sẽ dấy quân từ Hoan-châu tiến ra bắc phá quân nam Hán ở cửa Bạch-đằng. Bởi vậy Ngô Quyền cần là fan huyện Đường-lâm châu Phúc-lộc (Hà-tĩnh) chứ chưa hẳn người làng Đường-lâm thị trấn Phúc-thọ (Sơn-tây). Tất cả thế mới cân xứng với thực trạng xã hội hồi chũm kỷ VIII, IX và X“.

Năm 1967, với bài bác viết Về quê nhà của Ngô Quyền, Trần Quốc Vượng đã phản chưng lại chủ ý của Đào Duy Anh và Văn Tân, đồng thời xác định quê hương Ngô Quyền nằm tại làng cổ Đường Lâm, thị làng Sơn Tây, Hà Nội hiện thời. Hoàn toàn có thể coi đấy là tiếng nói đặc trưng nhất của giới sử học Việt nam Dân chủ Cộng hòa lúc bấy giờ để đưa ra quyết định vấn đề quê hương Ngô Quyền.

Thuộc Ái Châu (tức Thanh Hóa, khoảng Nam Thanh Hóa – Bắc Nghệ An)

Lê Tắc, người Ái Châu (Đông Sơn, Thanh Hóa), viết trong An nam chí lược rằng: “Ngô Quyền, người châu Ái“, mặc dù ý con kiến này của ông đa số không được những sử gia nước ta trước nắm kỉ XX quan lại tâm.

Trong tập kỷ yếu hội thảo chiến lược “Quốc sư khung Việt và Phật giáo nước ta đầu kỷ nguyên độc lập” tổ chức vào tháng 3 năm 2011, các nhà nghiên cứu và phân tích Trần Ngọc Vượng, nai lưng Trọng Dương, Nguyễn sơn Lan thuộc Viện nghiên cứu Hán Nôm, với bài xích viết Đường Lâm là Đường Lâm nào cùng các luận cứ lịch sử, đã minh chứng tấm bia cổ Phụng từ bỏ bi 奉祀碑 (ký hiệu 36002 vào kho lưu trữ bạn dạng dập của viện nghiên cứu Hán Nôm) được xem như là có niên đại tự đời Trần nhưng Nguyễn Văn khôn xiết đề cập tới, hiện nay ở thường thờ Ngô Quyền trên xã Đường Lâm ở Sơn Tây, cứ liệu quan trọng đặc biệt mà Trần Quốc Vượng dựa vào trong bài bác viết Về quê hương của Ngô Quyền, kì thực chỉ được dựng vào đầu thời Nguyễn . Và cái thương hiệu Đường Lâm của xã Đường Lâm hiện thời mới chỉ xuất hiện thêm từ năm 1964, năm mà Quốc hội Việt Nam chính thức ra quyết định đổi tên xã này thành xã Đường Lâm<9>, trước đó, khu đất này mang tên là làng Cam Lâm. Từ bỏ đó, những nhà phân tích này khẳng định rằng “quê Ngô Quyền nằm loanh quanh giữa vùng Thanh Hóa – Nghệ An ngày nay cơ mà khó có thể ở địa điểm Sơn Tây (khi đó là huyện Gia Ninh của Phong Châu) được“.

Dương hậu là ai ?

Theo thông tin từ thiết yếu sử thì Ngô Quyền bao gồm người vợ là bà Dương hậu, đàn bà Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, em gái (hoặc chị) của Dương Bình vương vãi Tam Kha. Tuy nhiên, lịch sử hào hùng cũng kể tới Càn Lương phu nhân, một “người bà xã khác” cũng mang họ Dương của Ngô Quyền, quê ngơi nghỉ ven sông Đáy, qua mấy câu trong Thiên nam giới ngữ lục:

Như ai đó đã hẹn ai đâuQua miền Thượng Phúc, cho tới cầu ba Trăng

Qua thần tích thường An Nhân huyện Chương Mỹ (Hà Nội), bà bọn họ Dương này có tên là Dương Phương Lan.

Cuốn Phả hệ bọn họ Ngô Việt Nam do Ban liên lạc họ Ngô Việt Nam soạn cũng căn cứ vào các nguồn tư liệu này khẳng định về thân thay hai bà xã Ngô vương

Bà Dương hậu là con gái Dương Đình Nghệ, thân chũm của bà xưa hiện nay đã được xác minh trong sử sách. Thương hiệu của bà là Dương Thị Như Ngọc.Bà Dương Phương Lan, người con gái bên dòng sông Đáy, gặp mặt Ngô Quyền sinh hoạt cầu bố Trăng.

Tuy nhiên, mang thuyết trường thọ “hai bà thê thiếp cùng có họ Dương” của Ngô Quyền không vững chắc, nếu như cũng địa thế căn cứ đoạn sau của sách Thiên nam giới ngữ lục. Đoạn sau cho thấy thêm hai bà bọn họ Dương này thực tế là một người.

Sau đoạn biểu hiện Ngô Quyền cùng bà họ Dương gặp gỡ nhau làm việc cầu ba Trăng, tốt nhiên Thiên phái nam ngữ lục không hề nói đến người phụ nữ nào khác của Ngô Quyền. Nhưng Thiên phái mạnh ngữ lục lại chỉ khiến cho nàng Phương Lan nói với Ngô Quyền rằng “cha thanh nữ họ Dương” mà lại không nói rõ tín đồ đó đó là ông Dương Đình Nghệ. Cho nên người hiểu vẫn hoàn toàn có thể nghi hoặc: có thể ông họ Dương này không hẳn là Dương Đình Nghệ.

Đến câu 3340 – 3342, lúc Ngô Quyền sắp tới mất, tin dùng Dương Tam Kha vào vấn đề triều chính:

Việc siêng bày đặt mặc dầu Tam KhaVới Dương hậu cùng một chaNgoài dinh tướng tá tá, trong công ty anh em

Mấy câu này cho thấy Dương hậu là em Tam Kha, nhưng mà vẫn rất có thể khiến người đọc nghi hoặc : hoàn toàn có thể đến phía trên tác giả Thiên nam giới ngữ lục mới nhắc tới bà Dương hậu máy hai quanh đó bà Phương Lan, tức bà Như Ngọc nhỏ Dương Đình Nghệ.

Nhưng cho tới câu 3349 – 3352, đoạn Ngô Quyền lâm bình thường thì không hề phải bàn cãi:

Thôi bèn hồn vía phất phơCầm tay Dương hậu u ơ dặn rằng:“Thương bởi vì thuở chạm mặt Ba TrăngChi phiền cho quăng quật đạo hằng nuôi nhau…”

Qua bốn câu này, có thể thấy chắc hẳn rằng bà Dương hậu được vua Ngô di động cầm tay này là bà Phương Lan, vì đấy là người “gặp cha Trăng”. Và bà lại là người em của Tam Kha (qua tía câu phía trên). Như vậy bà Phương Lan với bà Như Ngọc phải là 1 người, chứ chẳng thể là nhị người. Cả bao gồm sử (Đại Việt Sử ký kết Toàn thư, Việt sử thông giám cưng cửng mục…) lẫn Thiên nam giới ngữ lụcđều chỉ nói về duy tốt nhất một bà Dương hậu của Ngô Quyền chứ không thể nói có người phụ nữ họ Dương nào không giống trong đời ông.

Do nổi lên tin tức về việc có tới nhị bà vợ họ Dương của Ngô Quyền, một trong những tài liệu sách vở cách đây không lâu tỏ ra sốt ruột trong vấn đề xử lý việc “đứng chung” giữa hai bà này trong cung đình triều Ngô, như hai bà yên ấm với nhau không? Trong tứ người con trai của Ngô vương (Xương Ngập, Xương Văn, phái nam Hưng, Càn Hưng), ai trực thuộc về từng bà? Sau này, lúc Ngô vương vẫn mất, còn một vết hỏi nữa đặt ra là: vì sao cả nhị bà thái hậu cùng vốn là con gái tướng “vũ dũng” bởi thế mà để cho Dương Tam Kha “hoành hành”? Bà Như Ngọc cùng với Tam Kha là fan nhà, nể anh sẽ đành, còn bà Phương Lan do sao vẫn không có thái độ cứng rắn?

Khi đã xác minh được rằng nhị bà họ Dương chỉ là một trong người, mọi vấn đề trên trả toàn có thể được lý giải.

Vậy câu chuyện giữa Ngô Quyền và bà bọn họ Dương hoàn toàn có thể được diễn giải như sau: Sau khi cha mất, Ngô Quyền tránh quê nhà Đường rơi vào hoàn cảnh Ái châu theo Dương Đình Nghệ, giữa mặt đường lại chạm mặt chính phụ nữ ông là phụ nữ Dương thị, em gái Dương Tam Kha, trên cầu cha Trăng. Hai bạn quen nhau với yêu nhau từ bỏ đó, sau được Dương Đình Nghệ thuận tình cho lấy nhau. Việc bà Dương bà xã Ngô Quyền được lập thường thờ làm việc vùng sông Đáy, chỗ không phải quê hương bà không có gì là bất bình thường.

Sự không giống nhau trong số những cái thương hiệu Phương Lan cùng Như Ngọc chỉ là thành phầm “chế tác” của đời sau (trong đó có một cái tên được đặt tận cụ kỷ 20), như trường vừa lòng “tam sao thất bản” một trong những cái thương hiệu “Dương Ngọc Vân” cùng “Dương Vân Nga” của bà vợ hai triều Đinh, Tiền Lê sau này nhưng mà thôi. Nhà sử học Lê Văn Lan nhận xét rằng “tên những nhân vật lịch sử vẻ vang trong thần phả tại những đền thờ phần nhiều do những nhà nho soạn vào thời gian từ cầm cố kỷ 17 trở đi với nhiều tài năng cũng chỉ là thành phầm của sự tạo thành từ các nhà nho này nhưng mà thôi, nhất là tên những nhân trang bị nữ“.

Như vậy, việc tìm kiếm hiểu xuất phát những chiếc tên của những nhân vật lịch sử, coi tên đó được đặt trong hoàn cảnh nào và thời hạn đặt, vị ai để là điều cần thiết khi phân tích lịch sử.

Tuy nhiên, bản thân Thiên phái mạnh ngữ lục là một tập sách diễn ca lịch sử dân tộc Việt Nam, ra đời vào khoảng cuối gắng kỉ XVI, tập hợp những dã sử, truyền thuyết, cổ tích nên có nhiều yếu tố hoang đường ; mang các giá trị văn học hơn là giá trị sử liệu. Do vậy, những chi tiết được ghi lại trong cửa nhà này không phải là mọi sự kiện lịch sử thực sự xảy ra.

Gia đình

Vợ


Dương hậu : Bà là phụ nữ của Dương Đình Nghệ, kết duyên cùng cùng với Ngô Quyền khi ông vươn lên là nha tướng tá của Dương Đình Nghệ, một cuộc hôn nhân gia đình mang nhiều ý nghĩa liên minh chủ yếu trị. Một số trong những tài liệu ghi rằng bà thương hiệu là Dương Thị Như Ngọc, mà lại theo ông Lê Văn Lan thì đây chỉ là một chiếc tên do tín đồ đời sau “đặt”, nhằm “phân biệt” cùng với bà Dương hậu không giống là bà Dương Vân Nga, bản thân cái brand name Dương Vân Nga cũng chỉ là cái brand name do giới văn nghệ nước ta ở cụ kỉ trăng tròn “đặt” cho bà. Bao gồm sử chỉ hotline bà là Dương thị.Đỗ phi : Bà là fan ở làng Dục Tú, huyện Đông Anh, Hà Nội hiện nay. Trước khi có thường thờ bà ngơi nghỉ gần ước Tây Dục Tú tuy thế nay đã bị phá. Nhà thờ họ Đỗ sống thôn Hậu Dục Tú vẫn tồn tại đôi câu đối nói về cuộc hôn phối thân bà với Ngô mang ý nghĩa sâu sắc liên minh chính trị Ngô – Đỗ.

Con cái

Thiên Sách Vương Ngô Xương Ngập : Là con trai trưởng của Ngô Quyền, được bỏng đoán sinh ra vào lúc thập niên thứ hai của thế kỉ 10. Tiền Ngô vương truyền ngôi mang lại Ngô Xương Ngập nhưng bị Dương Tam Kha cướp ngôi, Xương Ngập đề nghị bỏ trốn. Năm 950, Dương Tam Kha bị lật đổ, ông được em là nam Tấn Vương Ngô Xương Văn đón về, hai anh em cùng làm vua. Năm 954, ông mất.Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn : Là đàn ông thứ nhì của Ngô Quyền, mẹ là Dương hậu. Ông đã làm hòn đảo chính, phế truất Dương Bình Vương, trung hưng lại cơ nghiệp nhà Ngô. Trị vì cùng với anh là Thiên Sách Vương tự năm 950 đến năm 954, sau đó, ông 1 mình trị nước trường đoản cú năm 955 đến năm965 thì mất. Nhà Ngô sụp đổ.Ngô phái nam Hưng : Là đàn ông của Ngô Quyền, chị em là Dương hậu. Không được sử sách kể gì thêmNgô Càn Hưng : Là con trai của Ngô Quyền, chị em là Dương hậu. Không được sử sách nói gì thêm

Nhận định

Các nhà sử học vn thời trung đại như Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên đánh giá rất cao công trạng của Ngô Quyền. Lê Văn Hưu đánh giá về ông rằng :

Tiền Ngô Vương rất có thể lấy quân new họp của khu đất Việt ta nhưng mà phá được trăm vạn quân của lưu giữ Hoằng Tháo, mở nước xưng vương, làm cho người phương Bắc không đủ can đảm lại sang nữa. Có thể nói là một cơn giận cơ mà yên được dân, mưu tốt mà đánh cũng xuất sắc vậy. Tuy chỉ xưng vương, không lên ngôi đế, thay đổi niên hiệu, nhưng bao gồm thống của nước Việt ta, ngõ hầu đã nối lại được.

Ngô Sĩ Liên ca tụng ông là mưu tài tấn công giỏi, tạo ra sự công dựng lại cơ đồ, đứng đầu những vua đồng thời mang đến rằng phương pháp cai trị của ông có qui mô của bậc đế vương. Phan Bội Châu vàTrần Quốc Vượng đều vinh danh ông là “vua Tổ phục hưng dân tộc“


Loạn “Ngũ Đại Thập Quốc” làm việc phương bắc kéo dài thêm hơn nửa nắm kỷ là thời cơ lớn cho nước ta thoát khỏi ách nội ở trong Trung Hoa. Trung Quốc chia năm té bảy, không đủ sức mạnh gia hạn chiến tranh hay trực, tổng lực với phương nam. Trước Ngô Quyền, dù các chính quyền họ Khúc, họ Dương đã xây dừng nền tự nhà nhưng trên danh nghĩa, chức máu độ sứ vẫn bao quát nghĩa là một phiên trấn của “thiên triều” phương Bắc, mặc dù không nằm trong về nam giới Hán gần kề nhưng vẫn phía bên trong tay của Ngũ Quý ở Trung nguyên.

Thất bại lần thiết bị hai ở việt nam khiến Nam Hán phải bỏ hẳn ý muốn xâm chiếm, xác định sức táo tợn của Tĩnh Hải quân không sút hèn so với những chư hầu trong Ngũ Đại Thập Quốc lúc đó. Sau trận Bạch Đằng, Ngô Quyền tự bản thân xưng vương vãi hiệu, thành lập hẳn một triều đại, có triều đình, quan chức, thỏa thuận xác lập nền tự do của Việt Nam. Đây là 1 trong bước ngoặt đặc trưng trong lịch sử Việt Nam, lộ diện thời kì chủ quyền kéo lâu năm gần nửa thiên niên kỉ của Việt Nam với phần lớn triều đại : nhà Đinh, nhà tiền Lê, nhà Lý, nhà Trần, nhà Hồ mà công huân sự nghiệp lừng lẫy trong lịch sử.

Trong hơn 10 bên cai trị vn thế kỷ 10, ông cùng Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành là những người dân được nhắc đến nhiều nhất.

Tôn vinh

Đền thờ với lăng Ngô Quyền ở Đường Lâm là một địa chỉ du lịch và trọng tâm linh danh tiếng của làng cổ này. Đền được xây dựng bằng gạch, lợp ngói mũi hài, quay về hướng đông, tất cả tường bao quanh. Qua tam quan, hai bên có tả mạc, hữu mạc, mỗi dãy nhà gồm năm gian nhỏ. Đại bái có hoành phi khắc bốn chữ “Tiền vương vãi bất vọng“. Thời nay tòa đại bái được dùng làm showroom về thân thế, sự nghiệp của Ngô Quyền và nhà triển lãm chiến thắng Bạch Đằng. Hậu cung phong cách thiết kế theo hình dáng chữ đinh (丁), bao gồm tượng Ngô Quyền, đã có tu tạo vào thời điểm năm 1877. Lăng Ngô Quyền tất cả mái che, cao 1,5 mét, bia đá được xung khắc thời tự Đức, gồm ghi bốn chữ Hán “Tiền Ngô vương lăng“. Trước năm 1945, thường thờ Ngô Quyền bao gồm hai mẫu ruộng do ba xóm Đông, Tây, phái nam của xóm Cam Lâm cầm cố nhau cấy lúa để sửa soạn tế lễ. Lễ vật bao gồm một bé lợn nặng 50 kg, 30 đấu gạo nếp nhằm thổi xôi, trầu cau, mùi hương hoa… trong 2 ngày tế mập (14 với 15 tháng 8 âm lịch), làng cử một thủ từ và tám tuần phu để trông coi nhà thờ.

Phố Nguyễn Công Trứ ở thành phố Hải Phòng có đình sản phẩm Kênh cũng bái Tiền Ngô vương Ngô Quyền. Tương truyền trước khi đánh quân phái nam Hán, Ngô Quyền đã đóng quân, chiêu binh tập mã sống An Dương (nay thuộc Hải Phòng). Dân những làng ở đây đã có tác dụng quân cận vệ và sẵn sàng những cọc gỗ đóng xuống lòng sông Bạch Đằng để kháng quân Nam Hán. Từng năm vào trung tuần tháng nhì âm lịch, đình mở hội, cúng tế, gồm hát ả đào, hát chèo, múa hạc mộc và các trò dân gian khác. Quanh khu vực hạ lưu giữ sông Bạch Đằng có cho hơn 30 đền miếu bái Ngô Quyền và những tướng của ông.

Ngô Quyền cũng được lấy tên cho một con phố thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội và một vài thành phố khác như thành phố Thanh Hóa. Tên ông cũng là tên của một quận nội thành của thành phố của Hải Phòng. Các trường học ở Việt Nam cũng sở hữu tên Ngô Quyền.