Được xem như là một trong những thiếu phụ nổi bật nhất lịch sử dân tộc Trung Hoa cận đại, Tống Mỹ Linh (Soong Mei-ling) – phu nhân của Tưởng Giới Thạch – là người dân có cuộc đời thăng trầm trải qua tía thế kỷ.

Bà gia nhập cuộc phương pháp mạng giành cương vực từ phân phát xít Nhật, tận mắt chứng kiến thăng trầm china trong gắng chiến thứ hai cũng giống như sự suy sụp của Quốc dân đảng (QDĐ) khiến cho Tưởng Giới Thạch phải lánh sang trọng Đài Loan.

Sinh trong mái ấm gia đình mệnh danh “Kennedy Trung Quốc”, bà cùng hai chị – Tống Ái Linh (Soong Ai-ling) và Tống Khánh Linh (Soong Ch’ing-ling) – đã in vết ấn đậm không đông đảo trong lịch sử mà còn văn hóa truyền thống Trung Hoa…


__________

Một mái ấm gia đình “Kennedy Trung Quốc”

Sinh ngày 12 Tháng nhì 1898 (5 Tháng tía 1897 theo Âm lịch) trên Thượng Hải, Tống Mỹ Linh du học sang Mỹ năm 10 tuổi và tốt nghiệp Đại học Wellesley (bang Georgia) với bằng cử nhân nghệ thuật. Là một trong sáu bạn con, Mỹ Linh thuộc một trong những những mái ấm gia đình quyền lực và khét tiếng nhất Trung Quốc. Là người bé dại nhất trong tía cô gái, Tống Mỹ Linh được phụ huynh cưng chìu duy nhất mực. Tía bà – Tống Diệu Như (còn được hotline là Tống Gia Thụ) – là người kinh doanh thành đạt, được kính trọng hàng hàng đầu Thượng Hải.

*
Ba mẹ nhà Tống (trái sang): Tống Ái Linh, Tống Mỹ Linh với Tống Khánh Linh – Trùng Khánh, 1940 (ảnh: Topical Press Agency/Hulton Archive/Getty Images)

Tống Diệu Như mang đến Mỹ những năm 1870, được giáo dục và đào tạo và truyền thụ học tập vấn từ Hội Giám lý nhưng tiếp nối cải đạo lịch sự Công giáo. Tống Diệu Như trở về china năm 1886 cùng dựng sự nghiệp với ngành in ấn (chuyên in Thánh Kinh). Năm 1894, Tống Diệu Như chạm chán Tôn Trung Sơn, hỗ trợ Tôn vào chiến dịch lật đổ triều đình Mãn Châu năm 1911 và thành lập nhà nước cộng hòa.

Người nhỏ cả gia đình Tống – Tống Tử Văn – cũng là thành viên lao động chính QDĐ cùng từng giữ ghế bộ trưởng liên nghành Tài chính. Mái ấm gia đình Tống càng nổi tiếng khi tía cô đàn bà đều lập gia đình với những người chiếm vị trí cao xã hội đương thời. Xã hội china bấy giờ từng tụng ca về mái ấm gia đình Tống với bố ái nàng mà “một tình nhân tiền (Ái Linh), một tình nhân quyền lực (Mỹ Linh) cùng một tình nhân Trung Quốc (Khánh Linh)”.

*
Tôn Trung tô và bà xã – bà Tống Khánh Linh, 1924 (ảnh: Sovfoto/Universal Images Group via Getty Images)

Tống Ái Linh lập mái ấm gia đình với Khổng Tường Hy (thuộc gia đình tài phiệt chuyên nghành nghề dịch vụ ngân hàng). Tống Khánh Linh lập mái ấm gia đình với Tôn Trung Sơn. Sau thời điểm Tôn chết, Khánh Linh qui kết Tưởng Giới Thạch tội đi ngược tôn chỉ QDĐ cùng bà tảo sang ủng hộ cộng sản. Năm 1927, Tưởng Giới Thạch từng khiến Liên Xô sững sờ khi triển khai cuộc thảm sát hồ hết kẻ cộng sản biết tới phản bội trên Thượng Hải. Theo bên báo Mỹ Edgar Snow (dẫn lại từ Boston Globe), số nàn nhân bị quân nhân Tưởng giết mổ chết lên đến hơn 5,000 người! Vụ trên khiến cho Khánh Linh bất mãn và lãnh đạo nhóm phòng đối yêu ước trục xuất Tưởng khỏi toàn bộ vị trí quyền lực (nhưng bất thành). Tống Tử Văn cũng từ bỏ chức bộ trưởng liên nghành Tài chính…

*
Tống Khánh Linh cùng Mao Trạch Đông, Thượng Hải 1920 (Pictures From History/Universal Images Group via Getty Images)
*
Tưởng Giới Thạch với phu nhân, bà Tống Mỹ Linh, 1937 (ảnh: Topical Press Agency/Getty Images)

Sau lúc về Trung Hoa, Tống Mỹ Linh học lại văn hóa truyền thống Trung Hoa với tham gia vài chuyển động xã hội, trong các số đó có Hiệp hội thiếu phụ Công giáo tại Thượng Hải với một ủy ban chu đáo phim. Đầu thập niên 1920, Mỹ Linh gặp mặt Tưởng – lúc sẽ là viên tướng sẽ thăng tiến vào lực lượng quân team Tôn Trung Sơn. Sau khi Tôn bị tiêu diệt năm 1925, Tưởng Giới Thạch đón nhận quyền lực với từng tất cả ý chỉ chiếm trái tim bà góa trẻ con Tống Khánh Linh.


Khi bị khước từ, Tưởng con quay sang Mỹ Linh – theo Emily Hahn, người sáng tác quyển The Soong Sisters tạo 1941 (nguyên phóng viên báo chí đặc trách trung quốc của tờ The New Yorker). Vào mắt gia đình sùng kính thiên chúa giáo nhà Tống, Tưởng là kẻ không say mê hợp. Vào thời điểm ve vãn Mỹ Linh, Tưởng đã tất cả ba vợ (Mao Phúc Mai, người sinh ra Tưởng kinh Quốc; Diêu Di Cầm; và Trần Khiết Như).

Năm 1927, đương đầu sự phân tung nội cỗ QDĐ với tình trạng sức mạnh suy sụp, Tưởng sang Tokyo nghỉ ngơi ngơi. Vào chuyến du lịch, Tưởng ghé cho nhà nghỉ mái ấm gia đình Tống tại Kobe. Mẹ Mỹ Linh (bà Nghê Quế Trân) khôn cùng miễn chống khi tiếp Tưởng. Tuy nhiên, Tưởng vẫn xin cưới Mỹ Linh, chỉ dẫn giấy ly dị và hứa đuổi tất cả nhân tình còn vướng víu.

Tưởng cũng đồng ý học ghê Thánh. Cuối cùng, ngày cưới được định. Đám cưới Tống Mỹ Linh cùng với Tưởng Giới Thạch, được tổ chức tại hotel Majestic sinh hoạt Thượng Hải cùng với 1,300 thực khách vào trong ngày 1 mon Mười nhị 1927, là việc kiện gây chú ý thời đó với là “cuộc hôn phối chủ yếu trị thành công xuất sắc nhất lịch sử thế kỷ 20” – theo Lee Yung-chih, gs sử Đại học giang sơn Đài Bắc. Thời điểm đó, Mỹ Linh 30 tuổi với Tưởng 41 tuổi.

*
Trái sang: Bà Tống Mỹ Linh, bà Tống Ái Linh, ông Tưởng Giới Thạch và bà Tống Khánh Linh (Getty Images)
*
Tưởng Giới Thạch cùng vợ, bà Tống Khánh Linh, khoảng năm 1940 (ảnh: Archive Photos/Getty Images)

__________

Cuộc hôn phối chính trị

Hôn lễ Tưởng Giới Thạch-Tống Mỹ Linh là sự việc kết nối của “tứ đại gia” có sức ảnh hưởng đáng đề cập tại Trung Hoa đầu thế kỷ 20: Tưởng là viên tướng tá uy quyền; Khổng là mái ấm gia đình giàu nhất; Tôn Trung sơn là bạn sáng lập QDĐ; và mái ấm gia đình Tống là đại diện thay mặt thế hệ doanh nhân thành đạt. Hotline là “cuộc hôn phối chủ yếu trị” không phải không có lý do.

Nhiều sử gia và chủ yếu trị học đều nhận định rằng Tưởng vẫn tính kỹ khi lập gia đình với Tống Mỹ Linh. Bằng cách này, Tưởng hoàn toàn có thể tiếp nối quyền lực tối cao trong hàng ngũ QDĐ từ bỏ Tôn Trung Sơn, đồng thời thuận tiện tìm kiếm hậu thuẫn quốc tế, đặc trưng từ Mỹ, trải qua Mỹ Linh. “Tống Mỹ Linh xinh đẹp, linh động và nói giờ đồng hồ Anh lưu loát. Tất cả đều là đặc điểm khả năng hiếm tất cả ở một thiếu phụ trong làng hội còn khép kín tại trung quốc thời điểm trên. Hơn nữa, sự thấu hiểu văn hóa phương Tây của bà đã trở thành cầu nối mang lại Tưởng với xã hội nước ngoài” – nhấn xét của Shih Chih-yu, học giả chính trị nằm trong Đại học nước nhà Đài Loan.

Năm 1931, Tống Mỹ Linh cùng Tưởng Giới Thạch mở ra trên bìa tuần báo TIME (Mỹ), với mặt hàng tít Đệ nhất mái ấm gia đình Trung Quốc. Rõ ràng, nếu không tồn tại Mỹ Linh, Tưởng Giới Thạch chưa kiên cố được Mỹ cung ứng trong trận chiến đánh Nhật cũng tương tự cuộc so bít tất tay giành quyền lực tối cao với tập đoàn cộng sản Mao sau này. “Tất cả phần nhiều gì tôi biết về Tưởng Giới Thạch đều thông qua Phu nhân Tưởng” – Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt nói vào thời điểm năm 1945.

Tưởng Giới Thạch cùng phu nhân, bà Tống Mỹ Linh, trên một bìa tuần báo TIME

Không như phần lớn phu nhân sĩ quan quân đội, Mỹ Linh đồng ý từ bỏ cuộc sống êm ấm Thượng Hải với theo ông xã đến phái nam Kinh. Bà tổ chức những trường bao gồm trị mang đến thiếu nhi không cha mẹ thuộc mái ấm gia đình có thân nhân quyết tử vì sự nghiệp QDĐ, đồng thời canh dữ nhiều dự án công trình xây dựng bên nước. Lúc chiến sự nở rộ phía Bắc, bà cũng theo Tưởng thâm nhập chiến dịch quân sự. Trong số những kỳ tích của bà là giúp ra đời lực lượng ko quân Phi Hổ, từng tạo ra tổn thất lớn cho quân Nhật.

Tăm giờ Tống Mỹ Linh bắt đầu nổi như cồn khi bà bình tâm ứng biến hóa trong vụ Tưởng Giới Thạch bị bắt cóc tại Tây An trong thời điểm tháng Mười nhị 1936. Sự cố xẩy ra khi tướng tá Trương học Lương sự không tương đồng với Tưởng trong chính sách đối phó Nhật và triển khai vụ bắt cóc nhằm uy hiếp tinh thần. 11 ngày sau khoản thời gian Tưởng bị bắt, Mỹ Linh mang đến Tây An, thuộc anh mình (Tử Văn) và một cụ vấn. Tại sân bay, Mỹ Linh trao súng mang đến tùy viên, ra lệnh anh ta phun mình nếu như bà bị quân Trương học Lương bắt (theo người sáng tác Seth Faison, thủ đô new york Times). Vài ba ngày sau, Tưởng được thả…


*
Vợ ông xã Tưởng Giới Thạch-Tống Mỹ Linh và tướng Joseph Stillwell, 1942 (ảnh: Interim Archives/Getty Images)

Với giúp sức của tướng tá Joseph W. Stilwell (tư lệnh trưởng quân team Mỹ tại nước trung hoa thời chiến tranh kháng Nhật), Mỹ Linh được Washington hỗ trợ đáng kể. Mặc dù nhiên, cũng bởi vì Mỹ Linh, quan hệ tình dục Tưởng Giới Thạch với Mỹ có những lúc trở nên tồi tệ. Một lần, bà yêu ước Washington hỗ trợ ba sư đoàn bộ đội Mỹ, 500 máy bay chiến đấu cùng 5,000 tấn quân cụ/tháng; nếu như bị từ bỏ chối, quân Tưởng đang buông súng trong cuộc chiến chống Nhật – Mỹ Linh dọa.

Tuy nhiên, Joseph W. Stilwell khước từ và “bà ấy (Mỹ Linh) vẫn rủa thẳng vào khía cạnh tôi” (lời kể trong nhật cam kết Stilwell). Cuối thập niên 1930, Mỹ Linh viết hàng chục bài đăng trên những báo Mỹ, so sánh cuộc lấn chiếm của vạc xít Nhật với cuộc xâm lược châu âu của Thành Cát bốn Hãn. Bà cũng xuất hiện thêm trên loạt chương trình phát thanh quốc tế, lôi kéo ủng hộ giải phóng china khỏi Nhật. Năm 1940, bà viết nhị quyển sách trung hoa thời bình và thời chiến; và Đây là nước trung hoa của chúng tôi.

*
Tướng Douglas MacArthur chào thân ái bà Tống Mỹ Linh sau chuyến công du Đài Bắc (Getty Images)

__________

Suy vong

Năm 1942, Tống Mỹ Linh sang Mỹ mở chiến dịch vận động tài trợ, thừa nhận khai màn trên Washington DC ngày 18 Tháng hai 1943. Tại Quốc hội Mỹ, bà chinh phục gần như hoàn toàn giới nghị sĩ, với bài xích diễn văn chiến tranh và Hòa bình (trở thành bạn Trung Hoa thứ nhất và đàn bà thứ hai nói chuyện trước Quốc hội Hoa Kỳ). Vào nội ngày đó, giới nghị viên Mỹ vẫn hứa viện trợ tiền cũng tương tự vũ khí đến quân đội Tưởng với Tổng thống Roosevelt cũng tuyên bố tương tự như trong cuộc họp báo vào hôm sau.

*
Buổi thì thầm trước Quốc hội Hoa Kỳ của bà Tống Mỹ Linh (ảnh: Fox Photos/Hulton Archive/Getty Images)

Chưa dừng lại, Mỹ Linh tiến hành tiếp chuyến du thuyết tại thủ đô new york City, qui tụ 20,000 khán giả tại Madison Square Garden; và rồi cho lượt Boston, Chicago, San Francisco… Tại khoảng dừng sau cuối Los Angeles, Tống Mỹ Linh qui tụ 30,000 khán giả, tập trung tại Hollywood Bowl, địa điểm bà đang làm đa số người xúc động rơi nước mắt khi nói rằng “đôi giày tôi vẫn còn in máu của rất nhiều chiến sĩ trung hoa bị thương”… quốc gia mỹ như lên hit trước hình hình ảnh đầy đậm chất cá tính và tài hùng biện của Tống Mỹ Linh. Mỗi ngày (trong chuyến du thuyết), bà dìm được hàng nghìn thư và quà tặng.

Lưu lại Tòa Bạch Ốc nhì tuần, bà khiến Nội những Washington kinh ngạc bởi phong thái quyền uy phong kiến. Ko dùng điện thoại cảm ứng hoặc chuông, bà luôn gọi tín đồ phục vụ bằng phương pháp vỗ tay theo phong cách trịch thượng kẻ cả. Có theo mớ lụa Trung Hoa, bà yêu thương cầu cầm cố tấm trải giường nhiều lần vào ngày, thậm chí khi bà nằm nghỉ chỉ 10-15 phút. Trong một buổi chiêu đãi, lúc được Tổng thống Roosevelt hỏi rằng sẽ xử lý ra làm sao trước tình trạng đình công của công nhân mỏ, Tống Mỹ Linh ko nói gì cơ mà chỉ đưa ngón tay ngang họng (ám chỉ giảm cổ!).

*
Vợ chồng Tổng thống Franklin Roosevelt tiếp Tống Mỹ Linh, 1943 (ảnh: Photo 12/Universal Images Group via Getty Images)
*
Phu nhân Eleanor Roosevelt với Phu nhân Tưởng Giới Thạch, Washington DC, 1943 (ảnh: Bachrach/Getty Images)

Hẳn nhiên Đệ duy nhất phu nhân Tổng thống Eleanor Roosevelt bao gồm lý do gì đó khi nói rằng “bà ấy (Mỹ Linh) hoàn toàn có thể trình bày chân thực và hùng hồn về dân nhà nhưng không biết cách sống dân chủ”. Và trong những khi kịch tác gia Clare Boothe Luce (vợ Henry Luce, tín đồ sáng lập tờ TIME) điện thoại tư vấn Mỹ Linh là “phụ thiếu nữ đương đại béo phệ nhất”; học trả John King Fairbank (Đại học Harvard) lại nhận xét Mỹ Linh là “một diễn viên, với nhiều phẩm chất đáng mến, tính cách gợi cảm và thông minh tuy nhiên ẩn bên dưới là một thiên hướng dối trá”.

Đến trước lúc phu nhân Tưởng xong xuôi chuyến du thuyết Mỹ vào tháng Năm 1943, Roosevelt đã quá căng thẳng mệt mỏi và chỉ mong muốn tống khứ sớm Mỹ Linh – theo lời kể nạm vấn tổng thống, Henry Morgenthau Jr. Mặc dù vậy, cuối năm 1943, tại họp báo hội nghị Cairo, Tưởng Giới Thạch được tiếp như nguyên thủ cung cấp cường quốc, ngang khoảng Thủ tướng mạo Anh Winston Churchill cùng Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt. Trong cuộc chạm mặt này, những nguyên thủ châu âu thống nhất câu hỏi yêu mong Nhật trả lại mang đến Trung Hoa các vùng Đài Loan, Bành hồ Huyền (Penghu), Kim Môn Huyền (Kinmen) cùng Mã Tổ (Matsu).

*
Hội nghị Cairo 1943 (trái sang): Tưởng Giới Thạch, Franklin D. Roosevelt, Winston Churchill cùng Tống Mỹ Linh (Photo12/Universal Images Group via Getty Images)

Tuy nhiên, sự ủng hộ phương Tây giành cho Tưởng không kéo dài, khi người ta phát hiện hầu như tiền viện trợ Mỹ lâm vào hoàn cảnh tay nguyên tố QDĐ tham nhũng. Tốt vọng, Tưởng phái Mỹ Linh quý phái Mỹ cầu viện. Mon Mười Một 1948, Mỹ Linh đến Mỹ, với hi vọng xin được $3 tỉ. Lần này, Washington không trải thảm đỏ. Mỹ Linh vươn lên là khách riêng biệt của nước ngoài trưởng George C. Marshall chứ chưa hẳn của cơ quan chỉ đạo của chính phủ như năm 1943. Roosevelt đã bị tiêu diệt và Tổng thống Harry S. Truman đang kín mở chiến dịch khảo sát qui kết hàng nghìn đôla viện trợ cho trung quốc bị gửi vào những tài khoản gia đình Tống sinh sống Mỹ.


Truman nói: “Tất cả họ rất nhiều là đàn ăn cắp, đứa nào thì cũng vậy” – khi đề cập đến Tống Mỹ Linh và Tưởng Giới Thạch. Thời điểm cuối năm 1949, lúc quân cùng sản Mao Trạch Đông càn quét vài cứ điểm QDĐ cuối cùng, Tưởng trốn sang Đài Loan. Tống Mỹ Linh tiếp tục gia hạn vai trò bản thân trong bối cảnh chính trị mới, “liên lạc cùng với giới chức Mỹ v.i.p tại Đài Loan, trong các số đó có CIA” – theo sử gia Jay Taylor, cựu viên chức Tòa đại sứ Mỹ trên Đài Loan những năm 1960 (dẫn lại trường đoản cú Elaine Woo, Los Angeles Times).

Trong thuộc thời gian, Tưởng bị qui kết vi phạm nhân quyền với chính sách cai trị bàn tay sắt cùng độc tài. Tiếp đó, dưới áp lực nặng nề của cùng sản Mao, năm 1971, lhq hất bỏ chế độ Tưởng và bằng lòng công nhận thiết yếu thể Mao Trạch Đông là chính phủ nước nhà hợp pháp độc nhất của Trung Quốc. Mỹ cũng gây mệt mỏi trong tình dục ngoại giao với Đài Loan năm 1979. Hình ảnh Tống Mỹ Linh bắt đầu lu mờ, đặc biệt khi mở ra vai trò lấn át của Tưởng ghê Quốc.

Ngày 5 Tháng bốn 1975, Tưởng Giới Thạch chết. Tống Mỹ Linh lịch sự New York, sống trong chung cư tại Gracie Square nằm trong Manhattan (chưa nhắc khu bất động sản nhà đất 36 mẫu mã Anh trên Lattingtown, ngoại ô Long Island, cách thủ đô new york City khoảng 50 km). Có lúc, fan ta thấy bà hình như chưa muốn kết thúc bỏ thiết yếu trường, đặc biệt quan trọng sau tử vong của Tưởng kinh Quốc trong thời điểm tháng Một 1988 và lộ diện khoảng trống quyền lực tối cao trong nội bộ QDĐ. Tuy nhiên, Lý Đăng Huy được lựa chọn thay, hơn là Tống Mỹ Linh.

__________

Những năm cuối đời

Dù không tham bao gồm nhưng sức hấp dẫn Tống Mỹ Linh thường xuyên chiếm vị trí nhất mực tại Đài Loan cũng tương tự xã hội Mỹ. Thời điểm cuối năm 1965, cuộc thăm dò vì chưng Viện Gallup thực hiện cho thấy thêm Tống Mỹ Linh được coi là một vào 10 đàn bà đáng kính trọng nhất cố gắng giới. Khi bà đến Washington DC năm 1995, hàng nghìn người sẽ tụ tập kín các con đường phía bên ngoài trụ sở Quốc hội Mỹ. Vài ba năm sau, 13,000 người đến dự cuộc triển lãm tranh của bà. Cuộc bán đấu giá nhiều đồ dụng của Tống Mỹ Linh năm 1998 cũng thu hút để ý (khoảng 10,000 Hoa kiều Mỹ đã đổ về Lattingtown vào trong ngày dinh thự bà xuất hiện cho cuộc bán đấu giá).

Thủ cây bút của bà Tống Mỹ Linh (file photo)

Năm 1970, bà bị phát hiện nay ung thư vú nhưng chữa bệnh kịp cùng sau này có lần bị tai nạn gãy xương hông. Ở tuổi rộng 100, bà vẫn xem phim, đọc tiểu thuyết giữ hộ từ trung quốc và tự mình xuống thang lầu để tiếp khách. Bà từ trằn ngày 23 mon Mười 2003 tại New York, lâu 105 tuổi.

Bà là người sau cuối ra đi, trong ba bà mẹ nhà Tống một thời gây sóng gió chủ yếu trường lẫn xóm hội Trung Hoa. Tống Ái Linh chết tại new york do bệnh dịch ung thư vào thời điểm năm 1973 (85 tuổi). Tống Khánh Linh bị tiêu diệt năm 1981 (89 tuổi). Tống Mỹ Linh được an táng tại khu chiêu mộ gia đình, tại hạt Westchester (New York).